Για τους κύπριους ο γάμος δεν ήταν ποτέ μια απλή εκκλησιαστική τελετή. Η τέλεση ενός γάμου ήταν ταυτόχρονα και μια σημαντική κοινωνική εκδήλωση τόσο του χωριού όσο και της πόλης, στην οποία συμμετείχαν πολλοί άνθρωποι. Οι δραστηριότητες που προηγούντο του γάμου καθώς και αυτές που ακολουθούσαν το γαμήλιο γλέντι διαρκούσαν πολλές μέρες.

Στα παλιά χρόνια ο γάμος μεταξύ δύο νέων διευθετείτο με τη συμμετοχή και τη γνώμη των οικογενειών τους. Κάποτε συνέβαινε οι πατέρες των παιδιών σαν φίλοι ή χωριανοί να δώσουν υπόσχεση μεταξύ τους να γίνουν συμπέθεροι όταν τα παιδιά ήταν ακόμα μικρά και όταν κατά τη γνώμη τους έφτανε ο καιρός το ανακοίνωναν στους νέους. Συνηθισμένο όμως ήταν το έθιμο της προξενιάς. Η προξενήτρα ήταν αυτή που αναλάμβανε να βολιδοσκοπήσει κάποτε και τις δύο πλευρές αλλά συνήθως την οικογένεια της νέας.

Η υπόθεση της προξενιάς ακολούθησε συνήθως μια ορισμένη διαδικασία. Όταν ένας νέος ή οι γονείς του ήθελαν να ζητήσουν μια νέα για νύφη τους, ανακοίνωναν τη σκέψη τους στην προξενήτρα και αυτή αναλάμβανε να βολιδοσκοπήσει την άλλη πλευρά. Οι γονείς της νέας ήταν αυτοί που αποφάσιζαν αν θα γίνει ο γάμος ή όχι. Στην κόρη τους το ανακοίνωναν μετά τη δική τους απόφαση γιατί αυτή είχε πάντα το λιγότερο λόγο. Αν η οικογένεια της νύφης απαντούσε θετικά τότε το επόμενο βήμα ήταν να ζητηθεί επίσημα η νέα από τους γονείς της και να συζητηθούν τα «ταξίματα» δηλ. οι υποσχέσεις της προικοδότησης.

Τα «ταξίματα» αυτά έπρεπε να επισημοποιηθούν για να είναι ασφαλισμένοι εκείνοι στους οποίους τα υποσχέθηκαν ότι θα τα πάρουν στα σίγουρα. Γι’ αυτό οι οικογένειες των δύο νέων συνέτασσαν σε χαρτί, συνήθως παρουσία του ιερέα του χωριού, του δασκάλου ή του μουχτάρη (κοινοτάρχη) το μεταξύ τους έγγραφο, το λεγόμενο προικοσύμφωνο, το οποίο υπογραφόταν, εχαρτοσημαίνετο και εσφραγίζετο. Αυτό το έγγραφο καθόριζε τόσο την προίκα που θα έπαιρνε η νύφη από την οικογένεια της, όσο και τις υποχρεώσεις του γαμπρού και της δικής της οικογένειας. Μεγαλύτερο βάρος δινόταν ωστόσο στην προίκα της νύφης που στο προικοσύμφωνο καθοριζόταν με κάθε λεπτομέρεια σε κατάλογο που περιλάμβανε από ακίνητα (σπίτια, κτήματα) μέχρι ζώα, οικιακά σκεύη, ρουχισμό, μετρητά χρήματα και κοσμήματα.

Το προικοσύμφωνο στη σύγχρονη εποχή δεν υφίσταται πια. Μετά που ο νέος ζητούσε επίσημα τη νέα ακολουθούσαν οι επίσημοι αρραβώνες (χάρτωμαν ή λόγιασμαν), οι οποίοι ευλογούνται είτε στο σπίτι της νύφης όπου εκαλούσαν τον ιερέα του χωριού, τους συγγενείς και κουμπάρους, είτε στην εκκλησία και μετά γινόταν γλέντι.

Ουσιαστικά οι προετοιμασίες του γάμου άρχιζαν μετά τους επίσημους αρραβώνες και συνήθως διαρκούσαν πολλούς μήνες ή και χρόνια. Ιδίως όταν οι νέοι κατάγονταν από φτωχές οικογένειες, η περίοδος των προετοιμασιών διαρκούσε ολόκληρα χρόνια μέχρι να κτιστεί το σπίτι τους κι  ετοιμαστεί το νοικοκυριό. Η νέα άρχιζε από νεαρή ηλικία να ετοιμάζει την προίκα της, δηλ. να υφαίνει, να κεντά και να ράβει τα χρειαζόμενα ρουχικά του σπιτιού της, από σεντόνια, τραπεζομάντιλα, εσώρουχα, φορέματα κ.λ.π.

Όταν συμπληρώνονταν οι διαδικασίες, γινόταν ο γάμος του οποίου οι τελετές και τα έθιμα διαρκούσαν 8-10 μέρες και περιλάμβαναν:

-         Τα πριν από το γάμο

-         Τα της ημέρας του γάμου που ήταν Κυριακή

-         Τα της Δευτέρας

-         Τα μετά τον γάμο

JSN Epic template designed by JoomlaShine.com